Praktyczne wskazówki dla rolników w przypadku konieczności uboju zwierząt gospodarskich kopytnych poza rzeźnią

Praktyczne wskazówki  dla  rolników w przypadku konieczności uboju zwierząt gospodarskich kopytnych, poza rzeźnią

 

Ubój z konieczności zwierząt gospodarskich kopytnych poza rzeźnią dotyczy sytuacji. Gdy zdrowie zwierzę na przykład świnia, owca, koza, krowa czy koń ulegnie wypadkowi np. złamie kończynę, kręgosłup lub też ulegnie innemu urazowi, który uniemożliwia mu naturalne poruszanie się i tym samym transport do rzeźni. W takiej sytuacji istnieje możliwość uratowania wartości rzeźnej zwierzęcia.

 

Pytanie 1. Co należy zrobić, gdy zdrowe zwierzę ulegnie wypadkowi?

W pierwszej kolejności należy jak najszybciej wezwać  lekarza weterynarii zajmującego się leczeniem zwierząt gospodarskich, który stwierdzi czy zwierzę powinno być leczone, podane ubojowi z koniecznością, czy też uśmiercone.

Pytanie 2. Co należy zrobić, jeżeli wezwany lekarz weterynarii stwierdzi, że zwierzę może być poddane ubojowi z konieczności?

  1. Należy skontaktować się z najbliższą rzeźnią celem ustalenia czy istnieje możliwość przyjęcia tuszy i narządów wewnętrznych zwierzęcia poddanego ubojowi z konieczności.

Tusza zwierzęcia wraz z przynależnymi do niej narządami wewnętrznymi musi być przewieziona do rzeźni, gdzie urzędowy lekarz weterynarii dokona badania poubojowego i wyda ocenę przydatności mięsa do spożycia przez ludzi. Wydanie takiej oceny jest warunkiem koniecznym wprowadzenia mięsa na rynek, tj. oferowania do sprzedaży i tym samym uratowania wartości rzeźnej zwierzęcia.

  1. Należy poddać zwierzę ubojowi z konieczności

Pytanie 3. Kto może dokonać uboju z konieczności?

Ubój z konieczności powinien być dokonany przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje, tj. takie same jak w przypadku uboju zwierząt w rzeźni.

Pytanie 4. W jaki sposób i w jakich warunkach powinien odbyć się ubój z konieczności?

W przypadku uboju zwierząt z konieczności poza rzeźnią posiadacz zwierząt jest zobowiązany do podjęcia wszelkich koniecznych działań, aby jak najszybciej dokonać uboju zwierzęcia, w tym dołożyć starań, Aby podczas uboju i działań z nim związanych oszczędzić zwierzętom wszelkiego niepotrzebnego bólu, niepokoju i cierpienia.

Należy spełnić wymagania dotyczące ochrony zwierząt podczas uboju. Zwierzę powinno być ogłuszone i wykrwawione zgodnie z przepisami określonymi w rozporządzeniu Rady nr 1099/2009 przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje.

Po uboju tusza powinna być wykrwawiona. W miejscu  dokonania uboju można również, pod nadzorem wezwanego lekarza weterynarii, usunąć  z tuszy żołądek oraz jelita zwierzęca.  Usunięte narządy należy oznakować  ( w sposób umożliwiający ich identyfikację z daną tuszą ) i wraz z tuszą przewieźć do rzeźni .

 

Pytanie 5.  Jakie dokumenty muszą być dostarczone do rzeźni wraz z tuszą i narządami wewnętrznymi zwierzęcia ?

 

Do rzeźni wraz z tuszą i narządami wewnętrznymi zwierzęcia muszą być dostarczone następujące dokumenty:

  1. a) oświadczenie rolnika – stwierdzając  tożsamość zwierzęcia oraz zawierające informacje na temat weterynaryjnych produktów leczniczych lub innych środków jakie podawano zwierzęciu lub wobec niego stosowano z wyszczególnieniem dat podawanych i okresów karencji  ;
  2. b) zaświadczenie lekarza weterynarii – stwierdzające korzystny wynik przedubojowego , datę i czas przeprowadzenia tego badania , przyczynę dokonania uboju z konieczności oraz informacje na temat leczenia , jakiemu podane było to zwierze.

 

pytanie 6.  w jakich warunkach tusza wraz z narządami  wewnętrznymi zwierzęcia należy powinno być przewieziona do rzeźni ?

 

Tusza zwierzęcia wraz z przynależnymi do niej nadrzędami wewnętrznymi powinna być przewieziona do rzeźni w warunkach higienicznych  i najszybciej jak to możliwe. Jeżeli transport potrwa dłużej niż 2 godziny od chwili dokonania uboju zwierzęcia , należy zapewnić warunki chłodnicze dla przewożonej tuszy i narządów wewnętrznych.  W przypadku, gdy warunki klimatyczne na to pozwolą nie ma konieczności poddawania chłodzeniu tusz i narządów wewnętrznych

 

pytanie 7.  Co się stanie jeśli lekarz weterynarii uzna, że nie może być przeprowadzony ubój z konieczności

 

Lekarz weterynarii może stwierdzić, że zwierzę powinno być leczone ,  albo             uśmiercone.

W przypadku gdy podjęta jest decyzja o uśmierceniu zwierzęcia , to :

1) uśmiercenie przeprowadza lekarz weterynarii przez podanie środka usypiającego ,

2) tusza może być :

  1. a) podana utylizacji lub
  2. b) za zgodą urzędowego lekarza weterynarii przeznaczona do skarmiania mięsożernych zwierząt futerkowych (jeżeli chce się uzyskać taką zgodę należy skontaktować się z powiatowym lekarzem weterynarii).

 

Ponadto, w przypadku zdrowych zwierząt kopytnych , które uległy wypadkowi , takich  jak świnia , owca , koza lub cielę do 6 miesiąca życia, możliwe jest przeprowadzenie uboju zwierzęcia w celu pozyskania mięsa na własne potrzeby. Przy prowadzeniu takiego uboju nie jest konieczna obecność lekarza weterynarii, najmniej jednak pozyskane mięso nie może być oferowane do sprzedaży.

 

Pytanie 8.  Co należy zrobić, jeśli nie znajdzie się rzeźni , który zgodziłaby sie na przyjęcie tuszy wraz z narządami wewnętrznymi zwierzęcia poddanego ubojowi z konieczności ?

W tej sytuacji rolnik może zdecydować się na leczenie zwierzęcia, uśmiercenie go bądź przeprowadzenie uboju w celu uzyskania mięsa na własne potrzeby. Jeśli nastąpi śmierć zwierzęcia, zwłoki należy poddać utylizacji, w tym przypadku koszt utylizacji pokrywa Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

  Pytanie 9. Czy w każdym przypadku prawidłowo przeprowadzonego uboju z  konieczności można zagwarantować, że zostanie uratowana wartość rzeźna zwierzęcia?

Mięso pozyskane ze zwierzęcia poddanego ubojowi z konieczności, w każdym przypadku poddawane jest badaniu poubojowemu przeprowadzonemu przez urzędowego lekarza weterynarii w rzeźni. Badanie to ma na celu dokonanie oceny, czy mięso jest zdatne, czy też niezdatne do spożycia przez ludzi, zanim zostanie wyprowadzone na rynek.

Wartość rzeźna zwierzęcia zostanie uratowana w przypadku, gdy tusza zostanie oceniona jako zdatna do spożycia przez ludzi.

Natomiast gdy tusza zostanie oceniona jako niezdatna do spożycia przez ludzi, poddawana jest utylizacji (kto ponosi koszt utylizacji zależy od umowy jaka została zawarta pomiędzy rolnikiem a podmiotem prowadzącym rzeźnię) bądź za zgodą urzędowego lekarza weterynarii przeznaczona jest do skarmienia mięsożernych zwierząt futerkowych.

  Pytanie 10. Czy w przypadku uboju z konieczności wymagane jest powiadomienie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa?

W każdym przypadku przeprowadzenia uboju z konieczności zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy lub świnie, konieczne jest powiadomienie o tym zdarzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Należy pamiętać, że ubój bydła, owcy lub kozy należy zgłosić w terminie 7 dni od dnia dokonania uboju z konieczności. Ubój świni należy zgłosić również w terminie 7 dni od dnia dokonania uboju z konieczności (art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt – Dz. U. z 2017r. poz. 546 z późn.zm.). Natomiast na terenach objętych restrykcjami w związku z afrykańskim pomorem świń termin na przekazanie informacji wynosi 2 dni w przypadku uboju z konieczności świń (art. 12 ust. 3a ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt – Dz. U. z 2017 r. poz. 546 z późn.zm.).

 

 

 

 

Opracowano w:

Departamencie Bezpieczeństwa

Żywności i Weterynarii

Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi


SPRZEDAŻ BEZPOŚREDNIA JAJ KONSUMPCYJNYCH

SPRZEDAŻ BEZPOŚREDNIA JAJ KONSUMPCYJNYCH

Podmioty zamierzające prowadzić działalność w zakresie produkcji jaj konsumpcyjnych przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej powiadamiają powiatowego lekarza weterynarii właściwego ze względu na miejsce planowanej produkcji o zakresie i wielkości produkcji co najmniej na 30 dni przed dniem rozpoczęcia prowadzenia w/w działalności.

Sprzedaż bezpośrednia obejmuje gospodarstwa, w których:

liczba kur nie przekracza 350 szt.,

a wielkość produkcji mieści się w przedziale od 350 do 2450 sztuk jaj konsumpcyjnych tygodniowo.

W ramach sprzedaży bezpośredniej dopuszcza się sprzedaż:

konsumentowi końcowemu na targowiskach,

do zakładów prowadzących handel detaliczny z przeznaczeniem dla konsumenta końcowego.

Sprzedaż bezpośrednia może być prowadzona na obszarze województwa, na którym jest prowadzona produkcja, lub na obszarze sąsiadujących z nim województw. W przypadku gdy podmiot zamierza prowadzić sprzedaż na obszarze powiatu innego niż powiat, na którym prowadzona jest produkcja, informuje o tym fakcie powiatowego lekarza weterynarii właściwego ze względu na miejsce prowadzenia sprzedaży, w terminie 7 dni przed dniem rozpoczęcia tej sprzedaży.

Osoby mające kontakt z jajami konsumpcyjnymi podczas wykonywania czynności związanych ze sprzedażą bezpośrednią powinny:

przestrzegać zasad higieny,

posiadać aktualną książeczkę zdrowia (brak przeciwwskazań do wykonywania pracy wymagającej kontaktu z żywnością),

używać czystej, w jasnym kolorze, odzieży roboczej oraz nakrycia głowy zasłaniającego włosy i obuwia roboczego,

myć ręce przed każdym przystąpieniem do pracy lub po ich zabrudzeniu.

Jaja konsumpcyjne przeznaczone do sprzedaży:

powinny byś świeże, czyste, suche, pozbawione obcych zapachów,

należy zabezpieczyć przed wstrząsami i bezpośrednim działaniem promieni słonecznych,

przechowuje się w sposób uniemożliwiający ich psucie się, namnażanie mikroorganizmów chorobotwórczych lub tworzenie toksyn,

sprzedaje się w warunkach uniemożliwiających ich zanieczyszczenie.

W miejscu sprzedaży (poza terenem gospodarstwa rolnego lub miejscem do niego przyległym) w sposób czytelny i widoczny dla konsumenta końcowego umieszcza się następujące informacje:

ˇ imię i nazwisko albo nazwę producenta,

ˇ miejsce prowadzenia produkcji.

Pakowanie jaj konsumpcyjnych:

ˇ odbywa się w miejscu sprzedaży w obecności konsumenta końcowego.


PRODUKCJA PIERWOTNA PASZ – wytyczne

Zgodnie z Rozporządzeniem ( WE) 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 stycznia 2005 r. ustanawiającym wymagania dotyczące higieny pasz(Dz. Urz. WE Nr L 35 z 8.2.2005 r.) podmioty działające na rynku pasz w zakresie produkcji, przetwarzania, przechowywania, obrotu, transportu lub dystrybucji środków żywienia zwierząt zapewniają, by wszystkie etapy produkcji, przetwarzania i dystrybucji pasz przebiegały w sposób zgodny z prawem Wspólnoty,zgodnymi z nim przepisami prawa krajowego oraz dobrą praktyką, a podczas żywienia zwierząt przeznaczonych do produkcji żywności, rolnicy stosują środki i procedury służące utrzymaniu na tak niskim poziomie, na jakim jest to możliwe do osiągnięcia w racjonalny sposób ryzyka biologicznego, chemicznego i fizycznego zanieczyszczenia paszy, zwierząt i produktów zwierzęcych.

Produkcja pierwotna paszy oznacza produkcję produktów rolnych, w tym w szczególności uprawę, zbiory, dojenie i hodowlę zwierząt (przed ubojem) lub rybołówstwo, którego wynikiem jest pozyskanie produktów niepoddawanych żadnym działaniom po ich zbiorze lub złowieniu, z wyjątkiem prostych czynności fizycznych.

Higiena pasz oznacza środki i warunki niezbędne do kontroli zagrożeń oraz zapewnienia przydatności paszy do żywienia zwierząt, z uwzględnieniem jej przeznaczenia.

Podmioty działające na rynku pasz to osoby fizyczne lub prawne odpowiedzialne za wypełnienie wymogów niniejszego rozporządzenia w przedsiębiorstwie paszowym pozostającym pod ich kontrolą. W praktyce oznacza to przedsiębiorstwa wytwarzające/ stosujące/ magazynujące/ wprowadzające do obrotu/ transportujące materiały paszowe, mieszanki paszowe, dodatki paszowe, premiksy oraz rolników, którzy stosują pasze z zakupu lub własne dla zwierząt przeznaczonych do produkcji żywności lub nimi obracają (np. sprzedają zboża, rzepak, inne rośliny paszowe)

Podmioty działające na rynku pasz nie mogą prowadzić działalności, jeżeli:

a) nie zostaną one zarejestrowane, zgodnie z art. 9; lub

b) nie uzyskają zatwierdzenia, gdy jest ono wymagane na mocy art. 10.

Zarejestrowane i zatwierdzone podmioty wpisane są do rejestru zakładów produkujących pasze prowadzonego przez Powiatowego Lekarza Weterynarii, otrzymując numer identyfikacyjny zakładu oraz odpowiedni/e kod/y w zależności od rodzaju prowadzonej działalności.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się do: działalności podmiotów działających na rynku pasz, na wszystkich etapach, począwszy od produkcji pierwotnej pasz, aż do wprowadzenia paszy do obrotu włącznie, żywienia zwierząt przeznaczonych do produkcji żywności, przywozu paszy z krajów trzecich oraz jej wywozu do krajów trzecich.

Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do: prywatnej krajowej produkcji pasz dla zwierząt przeznaczonych do produkcji żywności dla potrzeb prywatnej konsumpcji krajowej i dla zwierząt nieprzeznaczonych do produkcji żywności; żywienia zwierząt przeznaczonych do produkcji żywności, dla potrzeb prywatnej konsumpcji krajowej lub też dla potrzeb bezpośrednich dostaw, dokonywanych przez producenta, małych ilości surowców do konsumenta końcowego lub lokalnego zakładu detalicznego bezpośrednio zaopatrującego konsumenta końcowego, żywienia zwierząt nieprzeznaczonych do produkcji żywności; bezpośrednich dostaw niewielkich ilości produkcji pierwotnej pasz na poziomie lokalnym, realizowanych przez producenta dla lokalnych gospodarstw, w celu wykorzystania jej w tych gospodarstwach; obrotu detalicznego pokarmem dla zwierząt domowych.

Podmioty działające na rynku pasz w zakresie produkcji pierwotnej oraz związanych z nią działań, np. transport, przechowywanie i przeładunek produktów pierwotnych w miejscu produkcji; transport w celu dostarczenia produktów pierwotnych z miejsca produkcji do zakładu; mieszanie pasz wyłączne na potrzeby własnego przedsiębiorstwa bez stosowania dodatków lub premiksów dodatków, z wyjątkiem dodatków do kiszonek (art. 5 ust. 1) przestrzegają odpowiednich przepisów załącznika I rozporządzenia 183/2005

ZAŁĄCZNIK NR 1

W odniesieniu do działań innych niż wymienione w ust. 1, w tym także do sporządzania mieszanek paszowych wyłącznie na potrzeby własnego przedsiębiorstwa, stosując dodatki do pasz lub premiksy dodatków, z wyjątkiem dodatków do kiszonek, podmioty działające na rynku pasz przestrzegają przepisów załącznika II dotyczących podejmowanych działań.

ZAŁĄCZNIK NR 2

Podmioty działające na rynku pasz mogą korzystać ze wskazówek zawartych w postanowieniach rozdziału III w celu wywiązania się z obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia. Rolnicy przestrzegają przepisów określonych w załączniku III przy żywieniu zwierząt przeznaczonych do produkcji żywności.

ZAŁĄCZNIK NR 3

Do Państwa dyspozycji oddajemy tabele- przygotowane przez inspektora PIW w zakładce „Do pobrania” – dokumentacja do prowadzenia w gospodarstwie, które mogą posłużyć pomocą przy sporządzaniu dokumentacji związanej ze środkami zastosowanymi w celu kontroli zagrożeń wymaganej rozporządzeniem 183/2005. W powyższej zakładce jest również dołączony wzór wniosku o wydanie zaświadczenia o wpisie do rejestru podmiotów paszowych, który należy wypełnić i dołączyć do niego dowód wpłaty 17 zł na weterynarię (opłata skarbowa za wydanie zaświadczenia). Wpłat można dokonywać w kasie Urzędu Miejskiego w Sierpcu.

Ogólne informacje na temat dostosowania pomieszczeń i wyposażenia, przechowywania i transportu pasz, prowadzenia dokumentacji oraz kwalifikacji osób zajmujących się przygotowaniem i zadawaniem pasz.



WYMAGANIA DOTYCZĄCE KLATEK DLA KUR NIOSEK TOWAROWYCH

WYMAGANIA DOTYCZĄCE KLATEK DLA KUR NIOSEK TOWAROWYCH

KLATKI NIEZMODYFIKOWANE do 31 grudnia 2011 roku

Powierzchnia przypadająca na 1 ptaka min. 550 cm2 .

Parametry klatki:

-co najmniej 40 cm na 65% powierzchni ale nie mniej niż 35 cm w dowolnym jej punkcie;

-stopień nachylenia podłogi nie większy niż 8° lub 14%.

Wyposażenie klatki:

-urządzenia do skracania pazurów;

-pojemnik na paszę 0,1 m x liczba ptaków w klatce;

-pojemniki na wodę 0,1 m x liczba ptaków w klatce, lub co najmniej 2 poidła kropelkowe lub kubeczkowe, dostępne dla każdej z kur znajdujących się w klatce.

KLATKI ZMODYFIKOWANE od 1 stycznia 2012 roku

Powierzchnia przypadająca na 1 ptaka min. 750 cm2 , w tym powierzchnia użytkowa bez gniazda powinna wynosić co najmniej 600 cm2, a powierzchnia całkowita klatki powinna wynosić co najmniej 2000 cm2 .

Wymiary powierzchni użytkowej klatki bez gniazda wysokość 45 cm, szerokość 30 cm powierzchni; wysokość pozostałej części klatki co najmniej 20 cm .

Stopień nachylenia podłogi nie większy niż 8° lub 14%.

Wyposażenie klatki:

-urządzenia do skracania pazurów;

-pojemnik na paszę 0,12 m x liczba ptaków w klatce;

-pojemniki na wodę 0,12 m x liczba ptaków w klatce, lub co najmniej 2 poidła kropelkowe lub kubeczkowe, dostępne dla każdej z kur znajdujących się w klatce;

-gniazdo;

-grzędy 0,15 m x liczba ptaków w klatce;

-ściółka umożliwiająca kurom dziobanie i grzebanie.


KOMPLET WYMAGAŃ DLA GOSPODARSTW MLECZARSKICH

KOMPLET WYMAGAŃ DLA GOSPODARSTW MLECZARSKICH UBIEGAJĄCYCH SIĘ O ATEST SANITARNO-WETERYNARYJNY

Na podstawie wymagań zawartych w załączniku I rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych oraz w załączniku III, sekcja IX, rozdział I, do rozporządzenia (WE) Nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego, Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 września 2003 r.
w sprawie szczegółowych warunków weterynaryjnych, jakie muszą spełnić gospodarstwa w przypadku, gdy zwierzęta lub środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego pochodzące z tych gospodarstw są wprowadzane na rynek (Dz. U. z 2003 r. nr 168, poz. 1643) .

Obejmuje wymagania dotyczące zwierząt, obór, pomieszczeń do

przetrzymywania mleka oraz higieny udoju

Mleko nie może być odbierane z drogi, powinno być odbierane z punktu odbioru w oborze albo dostarczane do punktu odbioru mleka. Droga dojazdowa dla cysterny po odbiór mleka powinna być utwardzona, czysta i zapewnić dobry dojazd w okresie całego roku.

STAN ZDROWOTNY ZWIERZĄT

zwierzęta uznane są za urzędowo wolne od gruźlicy i wolne lub urzędowo wolne od brucelozy;

krowy czyste, dobrze utrzymane;

każde zwierze musi być oznakowane oraz wpisane do Księgi Rejestracji Stada;

krowy nie wykazują jakichkolwiek objawów chorób zakaźnych, przenoszonych na człowieka za pośrednictwem mleka;

krowy wykazują dobry stan zdrowia, bez widocznych objawów chorobowych, wycieku z narządów rodnych, biegunki z gorączką oraz zapalenia i zranień wymienia;

krowom nie podawano substancji niebezpiecznych lub potencjalnie niebezpiecznych dla ludzkiego zdrowia przenikających do mleka, chyba że mleko podlegało ustalonej karencji;

krowom nie podaje się żadnych substancji o działaniu hormonalnym, anabolicznym, tyreostatycznym, agonistycznym.

HIGIENA W GOSPODARSTWIE

pomieszczenia w których uzyskiwane jest mleko – utrzymane w czystości, z oświetleniem naturalnym lub sztucznym umożliwiającym obsługę i udój krów;

nie dopuszcza się aby stanowiska do doju były usytuowane na głębokiej ściółce, wtedy należy zorganizować w oborze lub w jej pobliżu odrębne miejsce do doju;

usytuowanie pomieszczeń do doju (hale udojowe: tandem, bok w bok, rybia ość, karuzelowa) powinno zapewnić oddzielenie od pomieszczeń przeznaczonych do przebywania zwierząt, przegrody nie muszą być szczelne, ale powinny zapewnić możliwość przebywania tam zwierząt wyłącznie podczas doju;

pomieszczenie powinno być utrzymane w czystości, a powierzchnie ścian i podłóg nie mogą być zniszczone, z ubytkami uniemożliwiającymi czyszczenie lub dezynfekcję, rodzaj materiału z jakiego są wykonane podłogi i ściany muszą być odporne na nasiąkanie oraz posiadać twardość uniemożliwiającą powstawanie podczas użytkowania dziur i szczelin, utrudniających czyszczenie i dokładną dezynfekcję;

posadzki powinny być ułożone w sposób ułatwiający odpływ wody i usuwanie nieczystości do kratek ściekowych lub w przypadku doju na stanowiskach do kanału gnojowicowego;

obora powinna posiadać skuteczną wentylację, nie powinno wyczuwać się zapachu amoniakalnego, kwaśnego itp.;

pomieszczenia do doju powinny być odizolowane od wszelkich źródeł zanieczyszczenia, takich jak ustępy, składowiska obornika i zbiorniki na płynne odchody zwierzęce;

w pobliżu miejsca udoju powinna być zainstalowana umywalka z ciepłą wodą, zaopatrzona w środki myjące, dezynfekcyjne oraz czysty ręcznik lub ręczniki papierowe jednorazowe;

obora powinna być zabezpieczona przed dostawaniem się gryzoni i owadów z możliwością przeprowadzenia zabiegów dezynfekcji, dezynsekcji i deratyzacji;

zwalczanie gryzoni wymaga instalowania stacji przynęt (pułapek, klatek) w ustalonych miejscach we wnętrzu obory i poza oborą, pułapki należy zabezpieczyć przed innymi zwierzętami i systematycznie kontrolować;

zwalczanie much należy prowadzić już w początkowych okresach wylęgowych i niszczyć równocześnie formy dorosłe oraz jaja i larwy na płytach gnojowych i na śmietnikach;

bydło mleczne nie może być przetrzymywane z innymi zwierzętami;

nawierzchnia otoczenia obory winna być utwardzona, gromadzenie obornika nie może być zlokalizowane w pobliżu zlewni mleka, natomiast zbiorniki na ścieki i odchody zwierzęce przykryte i systematycznie opróżniane;

konieczna jest izolatka dla zwierząt chorych i podejrzanych o chorobę, pomieszczenie to powinno być wydzielone (odizolowane) i może znajdować się w oborze lub innym budynku na terenie gospodarstwa;

w gospodarstwie powinno znajdować się wydzielone miejsce do składowania środków dezynfekcyjnych, zabezpieczone przed dostępem osób niepowołanych;

środki dezynfekcyjne w ilości niezbędnej do przeprowadzenia doraźnej dezynfekcji;

w gospodarstwie powinny znajdować się maty dezynfekcyjne w liczbie zapewniającej zabezpieczenie wejść i wjazdów do gospodarstwa
w przypadku wystąpienia zagrożenia epizootycznego;

w gospodarstwie powinno znajdować się wydzielone miejsce do składowania obornika;

miejsce zapewniające właściwe warunki do przetrzymywania produktów leczniczych weterynaryjnych, zabezpieczone przed dostępem osób niepowołanych;

odzież i obuwie przeznaczone tylko do obowiązkowego użycia w gospodarstwie;

budynki, w których utrzymywane są zwierzęta, powinny być utrzymywane w czystości;

przy wejściach do budynków, w których utrzymywane są zwierzęta, powinny znajdować się tablice z napisem Osobom nieupoważnionym wstęp wzbroniony.

HIGIENA PRACOWNICZA

używana do doju odzież oraz nakrycie głowy musi być czyste, czapka powinna zakrywać całkowicie włosy, w/w ubranie nie musi być jasnego koloru;

osoby dokonujące dojenia muszą utrzymywać wysoki poziom czystości osobistej;

mycie rąk przed udojem powinno odbywać się następująco: zwilżenie rąk w ciepłej wodzie, namydlenie rąk i przedramion, mycie rąk i przedramion za pomocą szczoteczki, dokładne spłukanie rąk letnią wodą, osuszenie rąk ręcznikiem, zdezynfekowanie rąk zatwierdzonym środkiem dezynfekcyjnym;

wszelkie skaleczenia rąk należy zabezpieczyć wodoodpornym plastrem.

HIGIENA UDOJU

urządzenia i sprzęt do doju powinny być łatwe do czyszczenia, mycia i dezynfekcji oraz znajdować się w dobrym stanie technicznym;

dojarki powinny być utrzymywane w należytej czystości, myte i dezynfekowane zgodnie z instrukcją oraz przeprowadzeniem przeglądów pod kątem ich właściwego funkcjonowania;

przewoźne urządzenia do doju powinny być usytuowane na terenie czystym i zabezpieczać mleko przed zanieczyszczeniem podczas ich użytkowania;

dój mleka w oborach powinien odbywać się co najmniej godzinę po pracach związanych ze sprzątaniem, wymianą ściółki lub zadawaniu pasz powodujących powstawanie pyłu;

kiszonki nie powinny być przechowywane w pomieszczeniach, w których pozyskuje się mleko surowe;

hale udojowe przed rozpoczęciem doju powinny być umyte, a przed dojem na stanowiskach uwięziowych należy usunąć zanieczyszczoną ściółkę;

dojenie krów powinno się przeprowadzić przy zapewnieniu właściwej higieny osoby dojącej, przed jego rozpoczęciem należy przeprowadzić mycie rąk, wszelkie skaleczenia rąk należy zabezpieczyć wodoodpornym plastrem;

przed dojem wymiona oraz wewnętrzne powierzchnie ud zwierzęcia myje się i dezynfekuje przy użyciu środków dopuszczalnych do tego celu;
u krów nie zabrudzonych z czystymi wymionami wystarczy wymię przetrzeć wilgotną czystą ściereczką oddzielną dla każdej krowy
z dodatkiem środka dezynfekcyjnego lub specjalnym, jednorazowym ręcznikiem;

prawidłowo przeprowadzony dój składa się z czynności: pierwsze strumienie mleka zdjąć do przeddajacza, masaż wymienia, dój właściwy (ręczny lub mechaniczny), kąpiel strzyków lub smarownie odpowiednimi kremami;

mleko od każdej krowy jest sprawdzane pod względem nieprawidłowości organoleptycznych i fizyczno-chemicznych przez dojarza lub metodą osiągającą podobne wyniki;

przy stanach zapalnych stosować dojenie ręczne do oddzielnego naczynia po zakończeniu dojenia zdrowych krów;

mleko pochodzące od zwierząt wykazujących kliniczne objawy choroby wymion są stosowane do spożycia przez ludzi tylko zgodnie
z instrukcjami lekarza weterynarii;

unikać czynności mogących powodować zanieczyszczenia mleka w czasie udoju, mleko z każdego udoju należy przetrzymywać
w oddzielnych pojemnikach;

mleko po udoju w zamkniętym naczyniu wykluczającym jego zanieczyszczenie należy usunąć z obory do oddzielnego pomieszczenia, gdzie następuje przelewanie i schładzanie mleka;

uzyskiwanie mleka na pastwiskach może być dokonywane po uprzednim zapewnieniu wody zdatnej do picia, w odpowiednio zamykanych pojemnikach oraz zastosowanie szczelnie zamykanych naczyniach w celu zabezpieczenia mleka przed dostaniem się zanieczyszczeń.

MYCIE URZĄDZEŃ UDOJOWYCH

mycie urządzeń należy przeprowadzić bezpośrednio po każdym doju;

temperatura urządzeń myjących (minimum 40-45şC);

stężenie detergentów (zależne od twardości wody) musi umożliwić rozpuszczenie tłuszczu mlecznego i wymycie osadów kamienia mlecznego;

czas mycia i działania środków myjących-zgodny z instrukcją mycia lub zaleceniami producenta środków albo serwisu technicznego (czas całego cyklu mycia wynosi około 30 minut);

dezynfekcja urządzeń udojowych właściwymi płynami odkażającymi może być wykonana w podstawowym cyklu mycia zasadniczego (roztwór myjąco-dezynfekcyjny);

płukanie urządzeń udojowych letnią lub zimną wodą wykonujemy na początku przed myciem zasadniczym (wypłukanie pozostałości mleka) oraz po myciu i dezynfekcji (wypłukanie środków myjąco-dezynfekcyjnych);

w przypadku dojarek bańkowych i aparatów udojowych starych typów wskazany jest okresowy demontaż aparatu (kolektor, kubki udojowe, gumy strzykowe, uszczelki), ocena stopnia zużycia elementów gumowych, okresowa ich wymiana i mycie ręczne.

POMIESZCZENIA DO PRZECHOWYWANIA MLEKA

pomieszczenia do przechowywania i schładzania mleka surowego powinny być tak usytuowane i zbudowane, aby mleko nie uległo zanieczyszczeniu;

powinno posiadać dobrą wentylację naturalną lub mechaniczną o konstrukcji umożliwiającej łatwy dostęp do filtrów i innych części wymagających czyszczenia lub wymiany;

pomieszczenie to musi być zabezpieczone przed dostępem owadów, gryzoni i zwierząt;

ściany – powierzchnie w dobrym stanie, łatwe do czyszczenia i dezynfekcji, wykonane z materiałów: nieprzepuszczalnych, niepochłaniających, zmywalnych, nietoksycznych, o gładkiej powierzchni do wysokości niezbędnej do działania; posadzki/podłogi – powierzchnie w dobrym stanie, łatwe do czyszczenia i dezynfekcji, wykonane z materiałów: nieprzepuszczalnych, niepochłaniających, zmywalnych, nietoksycznych, system odwadniania podłogowego;

sufity – brak możliwości gromadzenia się zanieczyszczeń, kondensacji pary wodnej, wzrostu pleśni oraz strząsania cząsteczek brudu;

okna – konstrukcja uniemożliwiająca gromadzenie się zanieczyszczeń, jeżeli jest możliwość otwierania muszą być zaopatrzone w ekrany przeciwko owadom – łatwe do demontażu celem czyszczenia;

drzwi – łatwe do mycia, materiał gładki i niepochłaniający;

zbiorniki do przechowywania mleka i sprzęt używany do doju powinien posiadać gładką powierzchnię łatwą do czyszczenia, dezynfekcji, utrzymane w dobrym stanie;

mycie zbiorników, pojemników używanych do doju i przechowywania mleka musi być przeprowadzone za pomocą wody zdatnej do picia, ciepłej i zimnej oraz dezynfekowane środkami posiadającymi atesty PZH;

miejsce do mycia i dezynfekcji powinno być zorganizowane w pomieszczeniu do przelewania i przechowywania mleka, nie dopuszcza się mycia w miejscach gdzie przebywają zwierzęta;

wyposażone w urządzenia chłodnicze;

pomieszczenie musi być zaopatrzone w umywalkę, środki czystości do mycia rąk i higienicznego suszenia z doprowadzeniem wystarczającej ilości ciepłej i zimnej wody.

MLEKO

musi pochodzić od zwierząt, które nie wykazują żadnych objawów chorób zakaźnych przenoszonych na ludzi poprzez mleko;

mleko od każdej krowy jest sprawdzane pod względem nieprawidłowości organoleptycznych i fizyczno-chemicznych przez dojarza lub metodą osiągającą podobne wyniki;

mleko surowe należy natychmiast schłodzić do temperatury nieprzekraczającej 8şC w przypadku dziennego odbioru mleka lub nieprzekraczającej 6şC, jeżeli odbiór nie odbywa się codziennie;

mleko nie schłodzone musi być dostarczone w ciągu 2 godzin od doju do punktu schładzania lub zakładu gdzie zostanie poddane odpowiedniej obróbce;

przy stanach zapalnych należy stosować dojenie ręczne do oddzielnego naczynia po zakończeniu dojenia zdrowych krów;

mleko pochodzące od zwierząt wykazujących kliniczne objawy choroby wymion są stosowane do spożycia przez ludzi tylko zgodnie
z instrukcjami lekarza weterynarii;

do mleka surowego nie wolno dolewać wody.

NA CELE SPOŻYWCZE NIE MOŻNA PRZEZNACZAĆ MLEKA

chorych lub podejrzanych o choroby zaraźliwe zwalczane z urzędu;

ze stanami chorobowymi układu rodnego, przewodu pokarmowego, gruczołu mlekowego;

poddawanym leczeniu antybiotykami, hormonami, lekami z dodatkiem metali ciężkich i innymi lekami przechodzącymi do mleka, przed upływem ustalonego dla tych preparatów okresu karencji;

będących 21 dni przed wycieleniem i 6 dni po wycieleniu.


OGÓLNE WYMAGANIA DLA PUNKTU ODBIORU MLEKA

Ogólne wymagania dla punktu odbioru mleka

POMIESZCZENIA DO PRZECHOWYWANIA MLEKA:

pomieszczenie ze zbiornikiem utrzymane w czystości, dobrym stanie i kondycji technicznej;

wyposażenie, wystrój, konstrukcja, rozmieszczenie i wielkość pomieszczeń zapewniają:

odpowiednie utrzymanie, czyszczenie,

zapobieganie lub minimalizowanie przenikania zanieczyszczeń z powietrza,

odpowiednią przestrzeń roboczą;

wyposażenie, wystrój, konstrukcja, rozmieszczenie i wielkość pomieszczeń chronią przed:

gromadzeniem się brudu,

kontaktem z materiałami toksycznymi,

strząsaniem cząsteczek brudu do żywności,

tworzeniem się kondensacji,

tworzeniem się pleśni na powierzchniach;

wyposażenie, wystrój, konstrukcja, rozmieszczenie i wielkość pomieszczeń umożliwiają:

prowadzenie dobrej praktyki higienicznej (GHP),

ochronę przed zanieczyszczeniami,

zwalczanie szkodników;

wyposażenie, wystrój, konstrukcja, rozmieszczenie i wielkość pomieszczeń zapewniają:

odpowiednie warunki termiczne składowania (właściwa temperatura środka spożywczego);

monitorowanie temperatury, sprzęt wyposażony w urządzenia kontrolne;

toalety;

umywalki (odpowiednia liczba, lokalizacja, bieżąca zimna i ciepła woda, środki do mycia i higienicznego suszenia);

wentylacja: sprawność i skuteczność, naturalna lub mechaniczna, konstrukcja umożliwiająca łatwy dostęp do filtrów i innych części wymagających czyszczenia lub wymiany;

szatnie dla personelu;

środki czyszczące i odkażające (miejsce składowania i przechowywania, zakaz przechowywania w miejscach gdzie dokonywane są operacje
z mlekiem);

projekt i wystrój pomieszczeń muszą zapewnić GHP, w tym ochronę żywności przed zanieczyszczeniem podczas wykonywanych operacji;

posadzki/podłogi: powierzchnie w dobrym stanie, łatwe do czyszczenia i dezynfekcji, wykonane z materiałów: nieprzepuszczalnych, niepochłaniających, zmywalnych, nietoksycznych, system odwadniania podłogowego;

ściany: powierzchnie w dobrym stanie, łatwe do czyszczenia i dezynfekcji, wykonane z materiałów: nieprzepuszczalnych, niepochłaniających, zmywalnych, nietoksycznych, o gładkiej powierzchni do wysokości niezbędnej do działania;

sufity: brak możliwości gromadzenia się zanieczyszczeń, kondensacji pary wodnej, wzrostu pleśni oraz strząsania cząsteczek brudu;

okna: konstrukcja uniemożliwiająca gromadzenie się zanieczyszczeń, jeżeli jest możliwość otwierania muszą być zaopatrzone w ekrany przeciwko owadom – łatwe do demontażu celem czyszczenia;

drzwi: łatwe do mycia, materiał gładki i niepochłaniający;

zbiorniki i pojemniki służące do przechowywania mleka wykonane z materiału nierdzewnego o gładkiej powierzchni, łatwej do czyszczenia, mycia i dezynfekcji;

miejsce składowania odpadów komunalnych śmietnik (zabezpieczenie przed dostępem zwierząt i szkodników oraz higieniczne
i bezpieczne usuwanie odpadów;

ubranie robocze (czyste);

teren wokół w/w pomieszczeń powinien być czysty i uporządkowany.

 

 

Ogólne wymagania dla punktu skupu mleka – DOKUMENTY:

osoby mające kontakt z mlekiem posiadają ważne zaświadczenia lekarskie;

dokumenty badań wody wykazująca odpowiednią jej jakość;

aktualna lista dostawców mleka do punktu odbioru, spełniające wymagania dotyczące dostarczanej klasy mleka (należy uwzględnić 3 miesięczny okres dostaw mleka surowego, po stwierdzeniu przekroczenia norm – tylko po wydaniu decyzji PLW);

harmonogram czyszczenia i dezynfekcji pomieszczeń, urządzeń, sprzętu, pojemników i instalacji;

opracowana, wykonywana i utrzymywana stała procedura na podstawie zasad HACCP;

określenie wszelkich zagrożeń , którym należy zapobiec, wyeliminować lub ograniczyć do akceptowalnego poziomu;

rejestr monitorowania obecności szkodników;

systemy i procedury monitorowania wszystkich dostawców mleka.


SPRZEDAŻ BEZPOŚREDNIA JAJ KONSUMPCYJNYCH – DOKUMENTY

Sprzedaż bezpośrednia jaj konsumpcyjnych dokumenty

Podmioty zamierzające prowadzić działalność w zakresie produkcji jaj konsumpcyjnych przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej, na co najmniej 30 dni przed dniem rozpoczęcia prowadzenia w/w działalności składają do Powiatowego Lekarza Weterynarii wniosek o wpis do rejestru zakładów, który zawiera:

imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres wnioskodawcy,

określenie rodzaju i zakres działalności, która ma być prowadzona,

określenie lokalizacji zakładu, w którym ma być prowadzona działalność.

Do wniosku powinny być dołączone następujące dokumenty:

aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, albo

zaświadczenie z ewidencji działalności gospodarczej, albo

zaświadczenie o wpisie do ewidencji gospodarstwa rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności zawierające numer identyfikacyjny gospodarstwa.

Powiatowy Lekarz Weterynarii wydaje decyzję administracyjną o wpisie do rejestru zakładów i nadaje temu zakładowi weterynaryjny numer identyfikacyjny.